Bilgi Merkezi

Liderlerin İş Sonuçlarını ve Kişileri Geliştirmede Yararlanacakları Önemli Bir Araç: "Eleştiri"

01.07.2016

Eleştiri deyince aklımızda hemen olumsuz bir imaj oluşur. Bir kişiyi eleştirmek çok da istenmeyen bir durum olarak kabul edilir. Oysa eleştiri, davranışların ve eylemlerin, sonuçları nasıl etkilediğini inceleyerek, deneyimle öğrenmek için kullanılan önemli bir araçtır.

Liderlerin, daha verimli ve etkili çalışılan bir iş ortamı oluşturmak için, eleştiriyi kullanmaları ve diğer çalışanların da bu araçtan faydalanmasını teşvik etmeleri gerekir. Eleştiri bilgileri ortaya çıkarır ve sinerji fırsatı yaratır. Yenilikçi fikirler kadar, şüphe ve çekinceleri de açık açık konuşabilme becerisi, iş ortamında problemlere hazırlıklı olmayı ve çözüm için hızlı tepki verebilmeyi sağlar.

Liderler eleştiriyi etkili şekilde kullanıp kullanmadıklarını açıklığa kavuşturmak için kendilerine şu soruları sorabilirler:

Eleştiri genelde bir olay yaşandıktan sonra yapılır.  Oysa eleştiriden yararlanmak için aşağıdaki eleştiri türlerinin de kullanılması önemlidir:

Bir eylemin öncesinde kullanılır ve şu temel soruyu ele alır: ”Ne yapıyoruz ve bunu nasıl yapacağız?”  Ön eleştirinin faydası, planlama yapmak, bir strateji oluşturmaktır.

Ön eleştiri bir toplantının başında kısa bir süre ayırıp gündemi konuşmak ya da bir telefon görüşmesinde, bu görüşmeden ne beklendiğini saptamak kadar basit olabilir.

Ancak kişiler genelde bir an önce çalışmaya başlamayı daha verimli görürler. Fakat daha sonra da planlama yapmadıkları için daha çok zaman kaybettiklerini görürler.

Ön Eleştiri sırasında belirlenen noktalarda durup, işin nasıl ilerlediğinin değerlendirilmesidir.

Bir projeyi tartışmak için haftalık toplantılar yapmak, her sabah on dakika bir araya gelerek yaşananları paylaşmak ya da üç aylık satış toplantıları ara eleştiri örnekleridir.

Ara eleştiri, gerektiğinde düzeltme yaparak planlanan sonuçlara ulaşılması için bir fırsat yaratır.

İşin yapılması sırasında bir kişinin çalışmayı bölerek, işin kalitesinin tartışılmasını istemesiyle oluşur.

Acil bir problemi tartışmak,  süreç ya da işlemlerde değişiklik yapmak, şüphe ve çekinceleri paylaşmak anında eleştirinin konuları olabilir.

İçtenlik ve güvenin yüksek olduğu takımlarda, anında eleştiri çalışma temposuna zarar vermeden ayarlamalar yapılmasına fırsat verir.

ETKİLİ DAVRANIŞ ELEŞTİRİSİNİN ÖZELLİKLERİ 

Burada ve şimdi:  Hemen gözlemlenebilen, “burada ve şimdi” davranışlara odaklanan eleştiri, kişilere davranışlarının nasıl algılandığını fark etme olanağı tanır.

Yargılayıcı olmayan: Gözlemlenen davranışla ilgili bir çıkarımda bulunmadan, somut davranışı ve yarattığı etkiyi paylaşmak, eleştirilen kişinin savunmaya geçmeden mesajı tam olarak almasını sağlar.

Ölçütlere dayalı: Eleştirinin etkili olması için daha önceden belirlenmiş ölçütlerin referans noktası olarak kullanılması gerekir.  Böylece kişiler nerede olduklarını ve nerede olmaları gerektiğini net olarak algılayabilirler. 

Kurum kültüründe, içtenlik ve güvene değer verilmesini ve eleştirinin iş sonuçlarını ve iş ortamından duyulan memnuniyeti geliştirmede bir araç olarak kullanılmasını sağlamak, liderlere düşen bir sorumluluktur.